Acht op de tien honden boven de drie jaar heeft last van tandvleesontstekingen of tandsteenvorming. Toch pakt maar een fractie van de eigenaren regelmatig een tandenborstel. Begrijpelijk - het klinkt als een gevecht dat je toch nooit wint. Maar tandenpoetsen is voor de meeste honden heel goed aan te leren, als je het rustig opbouwt.
Dit is hoe je er in twee weken een routine van maakt, zonder gedoe en zonder bijtende hond.
Waarom zoveel eigenaren het overslaan
De meeste mensen weten ergens wel dat tanden poetsen goed is voor hun hond, maar zetten de stap niet. Soms omdat de hond als pup nooit gewend raakte aan aanraking rond de bek. Soms omdat de eerste poging eindigde in chaos. En soms gewoon omdat het er nooit van gekomen is.
Het probleem is dat tandaandoeningen bij honden geleidelijk ontstaan. Een hond laat pas duidelijk merken dat zijn mond pijn doet als het al flink mis is - vaak pas bij eten weigeren, speelgoed laten vallen of een penetrante geur uit de bek. Dan is er vaak al sprake van tandvleesverlies of losse tanden.
Wat er echt misgaat als je niks doet
Tandsteen is niet alleen lelijk. De bacteriën die zich ophopen in de tandsteenlaag kunnen via het tandvlees de bloedbaan in komen. Dat klinkt dramatisch, maar het is gedocumenteerd door dierenartsen: bij honden met ernstige tandproblemen zien vets vaker nierproblemen, hartaandoeningen en leverschade.
Tandsteen zelf kun je thuis niet verwijderen - dat doet de dierenarts met een schoonmaakbehandeling onder narcose. Die behandeling kost al snel 200 tot 400 euro. Regelmatig poetsen verlaagt de kans dat je zover komt aanzienlijk.
Houd ook in de gaten of je hond last heeft van jeuk door zijn voeding, want voedingsallergieën kunnen ook de mondgezondheid beïnvloeden.
Dit heb je nodig
Je hebt niet veel nodig, maar het juiste materiaal maakt een verschil:
- Hondentandpasta - gebruik nooit menselijke tandpasta, die bevat fluoride dat giftig is voor honden. Koop een pasta op kip- of vleesbasis: honden vinden die smaak prettig en accepteren hem eerder als een soort traktatie.
- Een tandenborstel voor honden - of een vingerborstel. Begin met de vingerborstel voor meer controle. Zodra je hond eraan gewend is, stap je over op een gewone hondenborstel.
- Geduld en kleine beloningen - kleine stukjes traktatie werken beter dan een strenge stem.
Stap voor stap het aanwennen
Het werkt het beste als je de eerste week helemaal geen tandenborstel gebruikt. Dat klinkt tegenstrijdig, maar zo bouw je vertrouwen op:
Dagen 1 tot 3: Laat je hond aan de tandpasta snuffelen en likken. Laat het gewoon zijn. Geef een klein beloningsstukje erna. Het doel is dat hij de tandpasta koppelt aan iets positiefs.
Dagen 4 tot 7: Doe een klein beetje tandpasta op je vingertop en masseer zacht de buitenkant van de tanden. Geen grote bewegingen, gewoon even aanraken. Stop als de hond onrustig wordt.
Dagen 8 tot 10: Introduceer de vingerborstel. Dezelfde aanpak: zacht en kort, buitenkant van de tanden, beloning direct erna.
Dag 11 en verder: Bouw langzaam uit. Probeer alle buitenkanten te bereiken. De binnenkant is minder urgent - speeksel en de tong helpen daar al bij.
Hoe vaak is genoeg
Elke dag is ideaal. Drie keer per week is realistisch en al een stuk beter dan niets. Eén keer per week helpt nauwelijks - tandaanslag vormt zich snel genoeg dat de tandsteenvorming praktisch niet vertraagt.
Koppel het aan iets wat je toch al dagelijks doet: vlak voor het avondeten, of na de wandeling. Routine is de sleutel. Een hond die elke dag op hetzelfde moment gepoetst wordt, gaat het uiteindelijk zelf verwachten.
Net als bij vlo- en tekenpreventie geldt ook hier: consistentie is wat het verschil maakt, niet de intensiteit van één behandeling.
Als poetsen echt niet lukt
Sommige honden accepteren een tandenborstel simpelweg niet, zeker als ze er als volwassen hond pas mee in aanraking komen. Dan zijn er alternatieven die niet zo effectief zijn als poetsen, maar toch beter dan niets:
- Tandkauwsnacks - specifiek ontworpen om tandaanslag te verminderen. Let op het VOHC-keurmerk (Veterinary Oral Health Council), dat geeft aan dat de werking wetenschappelijk aangetoond is.
- Mondwater voor honden - druppels in het drinkwater die bacteriën remmen.
- Tandgel - aan te brengen op het tandvlees zonder te poetsen; de speekselwerking verspreidt de werkzame stoffen.
Gaat je hond echt nergens in mee, dan is een jaarlijkse tandinspectie bij de dierenarts de minimale stap. Merk je dat je hond soms eten laat staan of moeite heeft met kauwen, wacht dan niet te lang: ook als geld een drempel is, zijn er manieren om toch professionele hulp te krijgen.
Wat de dierenarts ziet zodra jij dit verwaarloost
Een dierenarts herkent slechte tandverzorging in één oogopslag: gele of bruine aanslag op de snijtanden, rood of terugwijkend tandvlees, en een geur die anders is dan gewone hondendem. Naarmate een hond ouder wordt, stapelen die problemen zich op.
Het goede nieuws: bij honden die regelmatig gepoetst worden, zien dierenartsen merkbaar minder ernstige tandproblemen. Twee minuten per dag - of drie keer per week - is genoeg om je hond in goede staat te houden. En als die twee minuten eenmaal normaal voelen, vraag je je af waarom je er zo lang mee gewacht hebt.