Nederland is een kattenland. Naar schatting lopen er 3,5 miljoen katten rond in Nederlandse huishoudens, maar de meeste zijn onvindbaar zodra ze verdwalen. Zonder chip en registratie is een kwijte kat bijna niet te traceren voor een asiel of dierenarts. Dat verandert nu: de overheid voert een landelijke chipplicht in voor alle katten.
Meer dan 60.000 katten per jaar verdwijnen
Jaarlijks raken meer dan 60.000 katten zoek in Nederland. Slechts een fractie keert terug bij de eigenaar. De rest belandt in een asiel of eindigt als zwerfkat. Het probleem is simpel: zonder chip kan niemand achterhalen wie de eigenaar is. Zelfs een halsbandje verliest een kat gemakkelijk in het struikgewas.
Amivedi, de organisatie die databanken bijhoudt voor vermiste dieren, verwerkt elk jaar tienduizenden meldingen. Hun database werkt alleen als dieren ook geregistreerd zijn. En dat is precies de zwakte van het huidige systeem: chippen was tot nu toe vrijwillig, waardoor grote groepen kattenbezitters het nooit hebben gedaan.
Wat verandert er precies?
De Nederlandse overheid heeft besloten dat chippen voor alle katten verplicht wordt. Dat betekent:
- Elke kat moet een microchip hebben, ongeacht of het een binnen- of buitenkat is
- De chip moet gekoppeld worden aan een landelijk registratiesysteem, zoals Amivedi, NDG of PetBase
- De eigenaar is zelf verantwoordelijk voor het actueel houden van de contactgegevens
Het argument dat je kat toch nooit buiten komt, snijdt geen hout. Katten ontsnappen via een openstaand raam, een lek in het balkonnet, of een deursplit die iemand niet opmerkte. Dat is ook de reden dat de overheid binnenshuis levende katten expliciet meeneemt in de verplichting.
Hoe ver je kat zwerft als hij eenmaal los rondloopt, is trouwens verbazingwekkend ver. Onderzoek naar kattenbewegingen laat zien dat katten kilometers kunnen afleggen, en dan is een chip de enige manier om hem terug te vinden.
Hoe gaat het chippen in zijn werk?
Een microchip is niet groter dan een rijstkorrel. Een dierenarts brengt hem subcutaan aan, doorgaans tussen de schouderbladen, met een injectie die vergelijkbaar is met een gewone enting. De chip bevat een uniek 15-cijferig nummer dat via een scanner uitgelezen kan worden. Dat nummer is gekoppeld aan jouw gegevens in de database.
Het chippen zelf duurt een paar minuten. De meeste katten reageren er nauwelijks op. Daarna meldt de dierenarts de chip aan bij het register, of doe je dat zelf via de website van Amivedi of een erkend registratieplatform.
De kosten variëren per praktijk, maar liggen doorgaans tussen de 20 en 45 euro voor chip én registratie samen. Sommige gemeenten organiseren periodiek gratis chip-acties. Het is de moeite waard om dat bij jouw gemeente na te vragen.
Wat als je kat al een chip heeft?
Veel kattenbezitters hebben hun kat al jaren geleden laten chippen. In dat geval hoef je niets te doen, zolang de chip correct geregistreerd is en je gegevens actueel zijn. Controleer via amivedi.nl of jouw kats chipnummer in het systeem staat. Dat kost niks en duurt twee minuten.
Een chip zonder registratie is nutteloos. Asielmedewerkers en dierenartsen kunnen de chip wel scannen, maar als het nummer nergens aan gekoppeld is, kun je er niets mee. Controleer dus niet alleen óf er een chip is, maar ook of de gegevens nog kloppen.
Wat als je het niet doet?
Over sancties is op dit moment nog niet alles uitgewerkt. De overheid werkt nog aan de exacte handhaving en overgangstermijnen. Wat wel duidelijk is: de chipplicht geldt voor nieuwe én bestaande katten. Kattenbezitters krijgen een overgangstermijn om hun dier alsnog te laten chippen, maar die is niet oneindig.
Voor nieuwe katten die na de invoering worden aangeschaft of gefokt, geldt de verplichting direct: fokkers en erkende asiels zijn verplicht een chip te plaatsen vóórdat de kat van eigenaar wisselt.
De chipplicht staat overigens niet op zichzelf. Eerder dit jaar trad ook het houdverbod voor vouwoorkatten en naaktkatten in werking. Over dat houdverbod schreven we eerder uitgebreid. Beide maatregelen laten zien dat de regelgeving rondom katten in Nederland serieus aangetrokken wordt.
Waarom nu pas?
De discussie over een chipplicht voor katten speelt al jaren. Honden zijn al veel langer verplicht gechipt in de meeste gemeenten. Bij katten bleef het lang bij een aanmoedigingsbeleid: vrijwillig, met campagnes, maar zonder verplichting.
Het tegenargument was altijd de handhaafbaarheid. Hoe controleer je of een kat gechipt is? Tenzij een kat gevonden wordt, is er nauwelijks een moment om te scannen. Maar de wetgever heeft besloten dat de voordelen zwaarder wegen: minder zwerfkatten, minder asielkosten, meer geslaagde herenigingen. Gemeenten geven jaarlijks gezamenlijk zo'n 4,8 miljoen euro uit aan kattenopvang. De rijksoverheid kondigde de maatregel eerder al aan als onderdeel van een breder beleid om dierenwelzijn te verbeteren.
Dit doe je nu alvast
Is jouw kat al gechipt en geregistreerd? Controleer het via amivedi.nl. Is dat niet het geval, maak dan nu een afspraak bij de dierenarts. Wacht niet tot de overgangsperiode bijna op is.
Schaf je een nieuwe kat aan of adopteer je er een? Vraag altijd naar de chip. Betrouwbare fokkers en erkende asiels leveren hun dieren gechipt af, ook als dat nog niet wettelijk verplicht is. Een verkoper die geen chip kan tonen, is een rode vlag.
Wil je weten wat er verder allemaal bij het hebben van een kat komt kijken? Lees dan ook alles wat je moet regelen voordat je aan een kat begint. Van vaccinaties tot krabpalen: een voorbereide eigenaar heeft een gelukkigere kat.