Je denkt dat je kat een blokje om gaat en braaf terugkomt. Maar onderzoekers die veertig katten vier jaar lang volgden met GPS-halsbanden, ontdekten iets anders: sommige katten leggen per nacht afstanden af van wel 4 kilometer. Dat is geen uitzondering, dat is een patroon.
Wat het GPS-onderzoek laat zien
In een meerjarig onderzoek naar de invloed van katten op weidevogelgebieden werden veertig katten, zowel huiskatten als verwilderde exemplaren, uitgerust met GPS-halsbanden. Aanvullend plaatsten de onderzoekers zestig wildcamera's bij vogelnesten en weide-ingangen. Het doel was nagaan hoe katten zich bewegen door de natuur en wat dat betekent voor broedende vogels.
De uitkomst verraste ook de onderzoekers zelf. De actieradius van de gevolgde katten was veel groter dan verwacht, met uitschieters tot 4 kilometer. Zelfs 1 tot 2 kilometer is al aanzienlijk in een dichtbevolkt land als Nederland, waar natuur versnipperd is en weidevogelreservaten klein. Als je de GPS-routes van alle gevolgde katten over elkaar legt, ontstaat er bijna een dekkend patroon: er is nauwelijks een plek in de onderzochte gebieden waar niet op enig moment een kat langsgekomen is.
Waarom loopt jouw kat zo ver?
Katten zijn van nature territoriumdieren. Een mannelijke, niet-gecastreerde kater heeft een leefgebied dat makkelijk 10 hectare of meer kan beslaan. Gecastreerde katers en poezen bewegen zich in een kleiner gebied, maar ook dat is groter dan de meeste baasjes verwachten.
Er zijn meerdere drijfveren achter dat zwerven:
- Jacht: ook katten die thuis ruim voldoende eten krijgen, jagen gewoon door. Het is aangeboren gedrag dat los staat van honger.
- Territorium: katten verkennen en bewaken actief hun leefgebied, ook als dat betekent dat ze ver van huis gaan.
- Sociale contacten: buitenkatten kennen vaste routes en ontmoeten andere katten op terugkerende plekken.
- Nieuwsgierigheid: een prikkel om de hoek is genoeg om een kat een half uur extra op pad te houden.
Dat je kat 's avonds gewoon thuiskomt, zegt niets over de afstanden die hij daarvóór heeft afgelegd.
Wat dit voor jou als baasje betekent
Weten dat je kat kilometers ver gaat, heeft praktische gevolgen. Om te beginnen: zorg dat je kat gechipt is én dat de chipregistratie actueel is. Veel eigenaren updaten hun adres nooit na een verhuizing, waardoor de chip nutteloos wordt als iemand hun kat vindt op 3 kilometer van huis. Een halsband met adrespenning werkt als aanvulling als de chip niet gescand wordt.
Buitenkatten lopen bovendien risico's die binnenkatten niet kennen: verkeer, andere katten, honden, parasieten en infectieziekten. Een kat die 4 kilometer loopt, kruist meer wegen dan jij denkt. Ontwormen en vaccinaties bijhouden is voor buitenkatten geen bijzaak maar noodzaak.
Ten slotte speelt er ook een bredere kwestie. Onderzoekers stelden vast dat vier van de dertien teruggevonden weidevogelkuikens in het onderzoeksgebied door katten waren gedood. Vogelbescherming Nederland wijst erop dat katten in het broedseizoen een serieuze impact hebben op kwetsbare vogelsoorten. Woon je in of nabij een groen gebied of weiland, dan is het de moeite waard om je kat in april, mei en juni 's nachts binnen te houden.
Wil je weten waar jouw kat echt naartoe gaat?
Er zijn GPS-trackers voor katten beschikbaar die je aan een halsband kunt bevestigen. Ze verbinden via het mobiele netwerk en geven realtime inzicht in waar je kat uithangt. Op een kaart zie je zijn routes en hoe actief hij was gedurende de nacht. Verrassend veel mensen ontdekken zo dat hun kat een vaste route heeft langs buren, een park of een stuk grond een straat verder dat jij nooit had opgemerkt.
Dit soort trackers maakt ook zichtbaar of je kat veilige routes loopt. Een wijk die jij als rustig ervaart, kan voor je kat een drukke verkeersroute betekenen die hij elke avond oversteekt.
Je buitenkat vaker binnenhouden: zo doe je dat
Veel baasjes zijn terughoudend om een buitenkat ineens volledig binnen te houden. Begrijpelijk, want een actieve kat die buitenprikkels gewend is, kan gefrustreerd raken als die prikkels wegvallen. Maar met de juiste aanpak lukt het bij de meeste katten prima.
Begin met beperkte buitentijd en houd dat bij voorkeur overdag. 's Nachts binnenhouden is al een grote stap in de goede richting, zowel voor de veiligheid van je kat als voor de natuur. Een andere optie is een catio: een afgesloten buitenruimte aan het huis waardoor je kat frisse lucht en prikkels krijgt zonder dat hij ver kan rondzwerven. Wil je meer ideeën om het leven binnenshuis aantrekkelijker te maken voor je kat, lees dan ook hoe je het binnenleven van je kat verrijkt.
Dit is wat je morgen kunt doen
Check de chipregistratie van je kat, voeg een adrespenning toe aan de halsband en kijk of vaccinaties en ontworming actueel zijn. Woon je dichtbij natuur of weiland: houd je kat in april, mei en juni 's nachts binnen. Overweeg je een GPS-tracker, kijk dan eerst of de kat überhaupt zo ver gaat als je vermoedt. De uitkomst zal je waarschijnlijk verbazen.