Je kat springt niet meer zomaar op de vensterbank, slaapt de hele dag en laat het wassen een beetje versloffen. Toeval? Waarschijnlijk niet. Katten worden meesters in het verbergen van ongemak, waardoor eigenaren de eerste tekenen van ouderdom vaak pas opmerken als het al een tijdje speelt. Terwijl juist die vroege signalen je helpen om op tijd bij te sturen.
Waarom je het zo makkelijk mist
Een kat laat zelden merken dat iets pijn doet. Waar een hond duidelijk gaat mankeren, trekt een kat zich eerder terug of wordt hij stiller. Dat gedrag stamt nog uit de tijd dat zwakte in het wild een uitnodiging was voor rivalen en predators, en die instelling is nooit verdwenen. Het gevolg: een kat die al weken minder soepel beweegt, lijkt voor jou gewoon "een beetje rustiger".
Vanaf ongeveer 11 jaar reken je een kat tot de senioren, maar de eerste veranderingen sluipen er vaak al eerder in. Let dus niet alleen op leeftijd, maar vooral op gedrag dat afwijkt van wat normaal is voor jouw kat.
Deze lichamelijke signalen vallen op
Een aantal veranderingen zie je terug bij bijna elke oudere kat:
- Minder soepel bewegen, niet meer in één keer op het aanrecht of de kast springen
- Meer slapen en minder zin om te spelen
- Een doffere vacht, omdat zelf wassen minder goed lukt
- Afvallen of juist aankomen, en veranderend eetgedrag
- Meer drinken en meer plassen dan je gewend bent
Val je kat de laatste maanden af terwijl hij normaal eet, of komt hij juist flink aan? Dat verdient aandacht. Overgewicht speelt niet alleen bij oudere dieren, en overgewicht bij je hond of kat herkennen is met een paar simpele checks al te doen.
Gedrag dat je niet moet wegwuiven
Naast het lichamelijke stuk verandert vaak ook het gedrag. Een senior kat gaat soms harder en vaker miauwen, met name 's avonds of 's nachts. Ook plassen of poepen buiten de kattenbak komt voor, wat lang niet altijd op onwil wijst maar vaker op pijn bij het klimmen in de bak of op beginnende desoriëntatie. Sommige katten worden onzekerder en zoeken juist meer aandacht, andere trekken zich terug en vermijden contact. Beide kanten van het spectrum kunnen op ongemak wijzen, dus ken je eigen kat en let op wat er verandert ten opzichte van zijn gewone patroon.
Artrose komt vaker voor dan je denkt
Gewrichtsklachten zijn een van de meest onderschatte ouderdomskwalen bij katten. Onderzoek van dierenwinkelketen Discus laat zien dat twee op de drie katten ouder dan acht jaar last heeft van artrose. Herkenbare tekenen: minder springen, stijver bewegen na een dutje, minder zelf wassen en een chagrijniger of teruggetrokken houding. Omdat een kat zijn pijn zo goed verbergt, wordt artrose vaak pas opgemerkt als de kat al duidelijk minder doet dan een jaar eerder.
Volgens het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren zijn afvallen, braken, een minder mooie vacht en een vieze geur uit de bek eveneens signalen die vaak op een onderliggend gezondheidsprobleem wijzen, en geen normaal onderdeel van het ouder worden zijn.
Zo maak je huis senior-proof
Een paar aanpassingen schelen enorm in het comfort van een oudere kat:
- Zet een opstapje bij de favoriete vensterbank of bank, zodat springen niet meer nodig is
- Kies een kattenbak met een lage instap, of zet er een extra bij op een andere plek in huis
- Warm natvoer een paar seconden op, zodat de geur sterker wordt en het eten aantrekkelijker blijft
- Zorg voor meerdere drinkplekken, bijvoorbeeld een drinkfontein, zeker als je kat meer is gaan drinken
- Geef een zachte slaapplek uit de tocht, op een rustige plaats waar hij niet gestoord wordt
Let ook op parasieten. Oudere katten hebben vaak een verminderde weerstand, waardoor vlooien en teken bij je huisdier harder kunnen toeslaan dan bij een jongere kat. Regelmatig ontvlooien en ontwormen blijft dus belangrijk, ook als je kat het huis niet meer uit komt.
Waarom een halfjaarlijkse check nu zin heeft
Bij een kat onder de zeven jaar is een jaarlijks bezoek aan de dierenarts meestal genoeg. Zodra je kat de senioren-leeftijd bereikt, is een controle elk half jaar de betere gewoonte. Zo worden nierproblemen, artrose of schildklierafwijkingen vaak vroeg genoeg gevonden om te behandelen in plaats van alleen nog te beperken. Dat is meteen ook een moment om te bespreken wat een behandeling kost, want niet elke eigenaar heeft daar een reserve voor liggen. Sta je daar zelf voor, dan lees je in wat je kunt doen als je huisdier ziek is en geld voor de dierenarts ontbreekt welke opties er zijn.
De signalen die je kat nu laat zien, zeggen dus meer dan "hij wordt gewoon ouder". Een opstapje, een tweede kattenbak en een extra dierenartscheck per jaar kosten weinig, maar geven je kat de beste kans op comfortabele senior-jaren.